دانشگاه تبریزبرنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور3060-58575120260522The Effect of Social-Emotional Learning (SEL) Intervention on Self-Regulated Learning and Depth of Cognitive Processing in Studentsاثربخشی برنامه یادگیری اجتماعی-هیجانی بر خودراهبری یادگیری و عمق پردازش شناختی دانشآموزان1142179610.22034/lbcij.2026.67347.1269FAمحمدباردلاستادیار، گروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایرانJournal Article20250516Objective: In recent years, social-emotional learning has been recognized as an effective approach for enhancing learners' cognitive and self-regulatory skills. By emphasizing emotional growth, social interaction, and responsible decision-making, these programs can improve deep learning and self-directed learning processes. Therefore, the aim of the present study was to investigate the effectiveness of a social-emotional learning program on the self-directed learning and cognitive processing depth of high school students in the city of Khoy.
Method: This research was a quasi-experimental study with a pre-test-post-test design and a control group. The statistical population included all high school students in Khoy during the 2024-2025 academic year. In the first stage, to identify eligible individuals, all students were initially screened using Fisher et al.'s (2013) Self-Directed Learning Questionnaire and Marton and Säljö's (1964) Deep Cognitive Processing Information Questionnaire. After analyzing the results, students who scored below the designated cut-off point on both scales were identified as the group in need of training. In the next stage, 32 individuals (considering the standard norm of the training package) were selected via accessible and voluntary sampling and then randomly assigned to two groups: experimental (16 participants) and control (16 participants). The experimental group participated in a social-emotional learning program based on the National Social-Emotional Learning Federation model. This program was conducted over eight one-hour sessions during three months, emphasizing the development of self-awareness, self-regulation, responsible decision-making, empathy, and social skills. Data were collected and analyzed in two stages: pre-test and post-test.
Findings: The findings indicated that the results of the univariate analysis of covariance (ANCOVA), controlling for the pre-test effect, demonstrated a significant effect of the social-emotional learning program on students' self-directed learning and cognitive processing depth (P < 0.05). The effect sizes indicated that this program had a moderate to strong impact on the sub-components of self-directed learning (η² = 0.36 to 0.55) and cognitive processing depth (η² = 0.39 to 0.84).
Conclusion: Social-emotional learning fosters a more realistic attitude towards learning in students by strengthening effective strategies and techniques. Therefore, the implementation of this program is recommended to enhance self-directed learning and cognitive processing depth among high school students.هدف: در سالهای اخیر، یادگیری اجتماعی–هیجانی بهعنوان رویکردی مؤثر در ارتقای مهارتهای شناختی و خودتنظیمی یادگیرندگان مورد توجه قرار گرفته است. این برنامهها با تأکید بر رشد هیجانی، تعامل اجتماعی و تصمیمگیری مسئولانه، میتوانند فرایندهای یادگیری عمیق و خودراهبری را بهبود بخشند. ازاینرو، هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش برنامه یادگیری اجتماعی-هیجانی بر خودراهبری یادگیری و عمق پردازش شناختی دانشآموزان مقطع دوم متوسطه شهرستان خوی بود.
روش پژوهش: این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشآموزان مقطع دوم متوسطه شهرستان خوی در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بود. در مرحله نخست، به منظور شناسایی افراد واجد شرایط، تمامی دانشآموزان با استفاده از پرسشنامه یادگیری خودراهبر فیشر و همکاران (2013) و پرسشنامه پردازش اطلاعات شناختی عمیق مارتون و سالجو (1964) مورد غربالگری اولیه قرار گرفتند. پس از تحلیل نتایج، دانشآموزانی که نمرات پایینتر از نقطه برش تعیینشده در هر دو مقیاس را کسب کرده بودند، به عنوان گروه دارای نیاز آموزشی شناسایی شدند. در مرحله بعد، از میان این افراد، ۳۲ نفر ( با توجه به نرم استاندارد بسته ی آموزشی) بهصورت در دسترس و داوطلبانه انتخاب و سپس بهطور تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۶ نفر) و کنترل (۱۶ نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش در برنامه یادگیری اجتماعی–هیجانی مبتنی بر مدل فدراسیون ملی آموزش اجتماعی - هیجانی شرکت کرد. این برنامه طی ۸ جلسهی یکساعته در طول سه ماه برگزار شد و بر توسعه مهارتهای خودآگاهی، خودنظمدهی، تصمیمگیری مسئولانه، همدلی و مهارتهای ارتباطی تأکید داشت. دادهها در دو مرحله پیشآزمون و پسآزمون جمعآوری و مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفتند.
یافتهها: یافتهها نشان داد نتایج تحلیل کوواریانس تکمتغیره، با کنترل اثر پیشآزمون، بیانگر تأثیر معنادار برنامه یادگیری اجتماعی-هیجانی بر خودراهبری یادگیری و عمق پردازش شناختی دانشآموزان بود (0/05>p). اندازه اثرها حاکی از آن بود که این برنامه تأثیر متوسط تا قوی بر زیرمؤلفههای خودراهبری یادگیری (0/36 تا 0/55= η²) و عمق پردازش شناختی (0/39 تا 0/84=η²) داشته است.
نتیجهگیری: یادگیری اجتماعی-هیجانی با تقویت راهبردها و تکنیکهای مؤثر، نگرش واقعبینانهتری نسبت به یادگیری در دانشآموزان ایجاد میکند. بنابراین، اجرای این برنامه برای ارتقای خودراهبری یادگیری و عمق پردازش شناختی دانشآموزان دوره دوم متوسطه پیشنهاد میشود.https://lbcij.tabrizu.ac.ir/article_21796_e924edcfb52ed63f03f3e0f220e2b9c0.pdfدانشگاه تبریزبرنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور3060-58575120260522Learning Architects: Constructivist Environment and Its Implications on Academic Performance and Engagement in Sixth Grade Mathematicsمعماران یادگیری: محیط سازندهگرا و پیامدهای آن بر عملکرد و درگیری تحصیلی در ریاضیات پایه ششم15292179710.22034/cipj.2025.68580.1300FAلیلادیوسالاردانشجوی کارشناسی ارشد برنامه درسی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه مازندران ، ایرانمحسنحاجیتبار فیروزجائیدانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، ایرانمیمنتعابدینی بلترکدانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، ایرانJournal Article20250810Objective: Today, in dynamic educational systems, the constructivist approach, as a new paradigm in designing learning environments, emphasizes the active role of students in constructing knowledge and can have positive consequences on learning. Therefore, the aim of the present study was to investigate the consequences of a constructivist learning environment on the performance and academic engagement of sixth grade students in mathematics.<br />Method: The research method was a quasi-experimental pre-test-post-test with a control group. The statistical population included all sixth-grade female students in Amol in the academic year 2022-2023, totaling 5487 people, of which 60 people (30 in the control group and 30 in the experimental group) were selected using random replacement sampling. The research tools included the standard academic performance questionnaires of Pham & Tyler (1999), and Zarang Academic Engagement (2013). Univariate and multivariate analysis of variance were used to analyze the data.<br />Results: The findings showed that the constructivist learning environment had a significant effect on academic performance and its dimensions including self-efficacy (ES=0.472, p<0.05), emotional effects (ES=0.535, p<0.05), planning (ES=0.548, p<0.05), lack of outcome control (ES=0.317, p<0.05), motivation (ES=0.143, p<0.05), and total academic performance score (ES=0.644, p<0.05). Also, the constructivist learning environment had an effect on the subscales of cognitive engagement (ES=0.181, p<0.05), motivational engagement (ES=0.153, p<0.05), behavioral engagement (ES=0.059, p<0.05), and total academic engagement score (ES=0.317, p<0.05).<br />Conclusion: Accordingly, it can be concluded that the design and implementation of constructivist learning environments significantly improves students' performance and increases their level of academic engagement. Therefore, it is suggested that teachers, especially in mathematics, create an active and dynamic environment by utilizing constructivist principles in their classrooms, in order to improve students' academic performance, maximize their interest and participation in the learning process, and bring them higher academic satisfaction.هدف: امروزه، در نظامهای آموزشی پویا، رویکرد سازندهگرایی، به عنوان پارادایمی نوین در طراحی محیطهای یادگیری، بر نقش فعال دانشآموز در ساخت دانش تأکید دارد و میتواند پیامدهای مثبتی بر یادگیری داشته باشد. از این رو، هدف پژوهش حاضر، بررسی پیامدهای محیط یادگیری سازندهگرا بر عملکرد و درگیری تحصیلی دانشآموزان پایه ششم در درس ریاضیات بوده است.<br />روش پژوهش: روش پژوهش نیمهآزمایشی از نوع پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشآموزان دختر پایه ششم شهر آمل در سال تحصیلی 1401-1402 به تعداد 5487 نفر بود که با استفاده از شیوه نمونهگیری تصادفی جایگزینی، 60 نفر (30 نفر در گروه کنترل و 30 نفر در گروه آزمایش) انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامههای استاندارد عملکرد تحصیلی فام و تایلر (1999) و درگیری تحصیلی زرنگ (1392) بود. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از تحلیل واریانس تک متغیره و چند متغیره استفاده شد.<br />یافتهها: یافتهها نشان داد که محیط یادگیری سازندهگرا بر عملکرد تحصیلی و ابعاد آن شامل خودکارآمدی (ES=0/472, p<0/05)، تاثیرات هیجانی (ES=0/535, p<0/05)، برنامهریزی (ES=0/548, p<0/05)، فقدان کنترل پیامد (ES=0/317, p<0/05)، انگیزش (ES=0/143, p<0/05) و نمره کل عملکرد تحصیلی (ES=0/644, p<0/05) تأثیر معناداری دارد. همچنین، محیط یادگیری سازندهگرا بر خردهمقیاسهای درگیری شناختی (ES=0/181, p<0/05)، درگیری انگیزشی (ES=0/153, p<0/05)، درگیری رفتاری (ES=0/059, p<0/05) و نمره کل درگیری تحصیلی (ES=0/317, p<0/05) نیز مؤثر بوده است.<br />نتیجهگیری: بر این اساس، میتوان نتیجه گرفت که طراحی و اجرای محیطهای یادگیری سازندهگرا به طور قابل توجهی منجر به بهبود عملکرد و افزایش سطح درگیری تحصیلی دانشآموزان میشود. بنابراین، پیشنهاد میشود معلمان، به ویژه در درس ریاضی، با بهرهگیری از اصول سازندهگرایی در کلاسهای درس خود، فضایی فعال و پویا ایجاد کنند تا از این طریق، ضمن ارتقاء عملکرد تحصیلی دانشآموزان، علاقه و مشارکت آنان را نیز در فرآیند یادگیری به حداکثر رسانده و رضایت تحصیلی بالاتری را برای آنان به ارمغان آورند.https://lbcij.tabrizu.ac.ir/article_21797_dadef0f199227037a17a912435741463.pdfدانشگاه تبریزبرنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور3060-58575120260522Modeling a Responsive Curriculum for the Field of Educational Sciences (Case Study: First-Level Comprehensive Universities in Iran)مدلیابی برنامه درسی پاسخگوی رشته علوم تربیتی (مورد مطالعه: دانشگاههای جامع سطح اول ایران)30572108410.22034/cipj.2025.65927.1231FAمحمدحسنحسنیدانشجوی دکتری، گروه علومتربیتی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانهایدهعاشوریاستادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایرانفاطمهاحمدبیگیاستادیار، گروه علومتربیتی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانمرضیهرمضانیاستادیار، گروه علومتربیتی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانJournal Article20250217Objective: This study aimed to design and validate a responsive curriculum model for the Bachelor of Education degree in first-level comprehensive universities in Iran.
Method: In this study, a sequential exploratory mixed research method was used (qualitative approach of content analysis and quantitative approach of survey). The participants in the qualitative part of the research were faculty members who were experts and experts in the field of curriculum planning and experts in the field of higher education and university planning, of whom 18 people were selected as a purposive sample. Also, the statistical population in the quantitative part included all faculty members of the educational science departments of the first-level comprehensive universities of the country in the academic year 2022-2023, equal to 244 people, of whom 150 were selected using the multi-stage cluster sampling method. The data collection tool in the qualitative part was a semi-structured interview, and in the quantitative part, a researcher-made questionnaire. For qualitative data analysis, thematic analysis coding method was used, and for data validation, the King and Harrox method was used. For quantitative data analysis, the statistical method of structural equation modeling using PLS software was used.
Results: The findings of the qualitative section showed that a total of 142 primary codes, 32 basic themes, 11 organizing themes, and 4 overarching themes were identified, including: "Responsive Curriculum Outcomes", "Responsive Curriculum Strategies", "Responsive Curriculum Development Barriers", and "Responsive Curriculum Development Facilitators". The results of the quantitative section showed that the model presented for the curriculum of the Bachelor of Education course in the country's top comprehensive universities includes the components that make up its structure, and therefore the presented model has good validity and fit.
Conclusion: Any action and policy-making to move towards a responsive curriculum requires a systematic and multidimensional view, taking into account all structural, technical, strategic, cultural, and social elements and dimensions.هدف: این تحقیق با هدف طراحی و اعتبارسنجی مدل برنامه درسی پاسخگو در دوره کارشناسی علوم تربیتی در دانشگاههای جامع سطح اول ایران انجام شد.
روش پژوهش: در این پژوهش از روش آمیخته اکتشافی متوالی استفاده شد (رویکرد کیفی از نوع تحلیل محتوا و رویکرد کمی از نوع پیمایشی). مشارکتکنندگان پژوهش در بخش کیفی، اعضای هیأت علمی متخصص و صاحبنظر در حوزه برنامهریزی درسی و خبرگان حوزه برنامهریزی آموزش عالی و دانشگاه بودند که از این میان، 18 نفر به عنوان نمونه هدفمند انتخاب شدند. همچنین، جامعه آماری در بخش کمی، شامل کلیه اعضای هیئت علمی گروههای علوم تربیتی دانشگاههای جامع سطح اول کشور، در سال تحصیلی 1402-1401 برابر با 244 نفر بود که با استفاده از روش نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای، 150 نفر انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها در بخش کیفی، مصاحبه نیمه ساختار یافته و در بخش کمی پرسشنامه محقق ساخته بود. برای تجزیه و تحلیل دادهها در بخش کیفی از روش کدگذاری تحلیل مضمون و به منظور اعتباریخشی دادهها، از روش کینگ و هاروکس استفاده شد و در بخش کمی از روش آماری مدلسازی معادلات ساختاری با استفاده از نرمافزارPLS استفاده گردید.
یافتهها: یافتههای بخش کیفی نشان داد که در مجموع 142 کد اولیه، 32 مضمون پایه، 11 مضمون سازماندهنده و 4 مضمون فراگیر شامل: «پیامدهای برنامه درسی پاسخگو»، «راهبردهای برنامه درسی پاسخگو»، «عوامل بازدارنده توسعه برنامه درسی پاسخگو» و «عوامل تسهیلکننده توسعه برنامه درسی پاسخگو» شناسایی شدند. نتایج بخش کمی نشان داد که مدل ارائه شده برای برنامه درسی پاسخگوی دوره کارشناسی علوم تربیتی در دانشگاههای جامع برتر کشور شامل مولفههای تشکیل دهنده سازه خود میباشد و لذا مدل ارائه شده از اعتبار و برازش مطلوبی برخوردار است.
نتیجهگیری: هرگونه اقدام و سیاستگذاری برای حرکت به سمت و سوی برنامه درسی پاسخگو نیازمند نگاه نظاممند و چندبعدی با در نظر گرفتن تمامی عناصر و ابعاد ساختاری، فنی، راهبردی، فرهنگی، اجتماعی است.https://lbcij.tabrizu.ac.ir/article_21084_f8867078f46e23ff75791a3c7db66408.pdfدانشگاه تبریزبرنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور3060-58575120260522Qualitative Study of Opportunities and Challenges of Using New Technologies and Artificial Intelligence in Mathematics Education from Teachers' Perspectivesبررسی کیفی فرصتها و چالشهای استفاده از فناوریهای نوین و هوش مصنوعی در آموزش ریاضی از دیدگاه معلمان58802179810.22034/cipj.2025.66582.1252FAفاطمهراعیاستادیار، گروه آموزش ریاضی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایرانفاطمهمردان اربطاستادیار، گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایرانJournal Article20250329Objective: Mathematics education has always faced numerous challenges for both teachers and students. The aim of this research was to examine the opportunities and challenges of utilizing modern technologies and artificial intelligence in mathematics education from the perspective of secondary school mathematics teachers.
Method: This study was conducted with a qualitative approach using phenomenological methods. The research population consisted of secondary school mathematics teachers with a minimum of five years of teaching experience in mathematics. A total of 20 participants were purposefully selected using snowball sampling. To collect data, semi-structured in-depth interviews were employed. The Brown and Clark (2006) method was used to analyze the data, which includes the steps of familiarizing with the data, initial coding, reviewing themes, and final definition of themes.
Results: Qualitative analysis revealed that mathematics teachers perceive key opportunities in the integration of emerging technologies and artificial intelligence, including personalized instruction, the development of intelligent and interactive educational content, expanded access to learning resources, and rapid and accurate student assessment. However, significant challenges were also identified, such as the need for teacher training and empowerment, inequality in access to technology, reduced human interactions, and concerns about trust and data security. These findings indicate that the successful integration of new technologies in mathematics education requires simultaneous attention to infrastructure development, teacher skill enhancement, and the design of supportive systems.
Conclusion: The results of this study suggest that the purposeful adoption of advanced technologies and artificial intelligence can enhance learning quality and educational equity in mathematics. However, achieving this goal depends on addressing infrastructural, educational, and ethical challenges. It is recommended that policymakers and educational designers develop comprehensive teacher empowerment programs and provide the necessary infrastructure to enable the effective utilization of these technologies.هدف: آموزش ریاضی همواره با چالشهای متعددی برای معلمان و دانشآموزان مواجه است. هدف این پژوهش بررسی فرصتها و چالشهای استفاده از فناوریهای نوین و هوش مصنوعی در آموزش ریاضی از دیدگاه معلمان ریاضی دوره دوم متوسطه بود.
روش پژوهش: این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش پدیدارشناختی انجام شد. جامعه پژوهشی این مطالعه شامل معلمان ریاضی دوره دوم متوسطه با حداقل ۵ سال سابقه تدریس در درس ریاضی بود. به منظور انتخاب نمونه، تعداد ۲۰ نفر به صورت هدفمند و با استفاده از روش نمونهگیری گلولهبرفی انتخاب گردید. برای جمعآوری دادهها از مصاحبههای عمیق نیمهساختاریافته استفاده و برای تجزیه و تحلیل دادهها از روش براون و کلارک (2006)، که شامل مراحل آشنایی با دادهها، کدگذاری اولیه، بازبینی مضامین، و تعریف نهایی مضامین است، استفاده گردید.
یافتهها: بر اساس تحلیل دادههای کیفی، معلمان ریاضی فرصتهای کلیدی فناوریهای نوین و هوش مصنوعی را در شخصیسازی آموزش، تولید محتوای هوشمند و تعاملی، گسترش دسترسی به منابع درسی و ارزیابی سریع و دقیق عملکرد دانشآموزان میدانند. با اینحال، چالشهایی همچون نیاز به آموزش و توانمندسازی معلمان، نابرابری در دسترسی به فناوری، کاهش تعاملات انسانی و نگرانیهای مربوط به اعتماد و امنیت دادهها نیز به طور جدی مطرح شد. این یافتهها نشان میدهد که موفقیت ادغام فناوریهای نوین در آموزش ریاضی، مستلزم توجه همزمان به توسعه زیرساخت، ارتقای مهارتهای معلمان و طراحی نظامهای حمایتی است.
نتیجهگیری: نتایج پژوهش حاضر بیانگر آن است که بهرهگیری هدفمند از فناوریهای نوین و هوش مصنوعی میتواند کیفیت یادگیری و عدالت آموزشی در درس ریاضی را ارتقا بخشد، اما تحقق این هدف نیازمند رفع چالشهای زیرساختی، آموزشی و اخلاقی است. توصیه میشود سیاستگذاران و طراحان آموزشی با تدوین برنامههای جامع توانمندسازی معلمان و تأمین زیرساختهای لازم، زمینه بهرهبرداری اثربخش از این فناوریها را فراهم سازند.https://lbcij.tabrizu.ac.ir/article_21798_efa0c48028fc6b4e57db9d5f36428f5a.pdfدانشگاه تبریزبرنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور3060-58575120260522Study of the Degree of Adaptation of Social Education Components of the Social Studies Textbook Foundation, Sixth Elementary School with Social Factsبررسی میزان انطباق پذیری مؤلفههای تربیت اجتماعی کتاب مطالعات اجتماعی پایه ششم ابتدایی با واقعیتهای اجتماعی811062179910.22034/cipj.2022.53659.1068FAداودطهماسب زاده شیخلاردانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانزهراصفی اقدمکارشناس ارشد برنامهریزی درسی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانعلیایمان زادهدانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانJournal Article20221003Objective: The purpose of this study was to determine the status of social education components in sixth grade elementary social studies and its adaptation to social realities from the perspective of students, teachers and their parents.
Method: Quantitative content analysis was used to determine the status of the components of social education in sixth grade social studies textbooks and descriptive-survey research was used to examine its adaptation to social realities from the perspective of students, teachers and parents. The statistical population of the study consisted of sixth grade elementary social studies books as well as students, their parents and sixth grade teachers of Sufian city. According to Morgan's table, 125 students and their parents and 30 teachers were selected. Checklists and questionnaires were used to collect data. Content validity was used to determine the validity of the instruments using the viewpoints of instructor and counselor professors as well as instructors of the Department of Educational Sciences. The reliability of the check list was determined by the carcass agreement coefficient and the Cronbach's alpha coefficient was 0.92. Content analysis and univariate t-test were also used for data analysis.
Result: The results of content analysis showed that the sixth grade textbooks covered all the components of social education and the results of univariate t test showed that the adaptability of the seven components of social education was above average.
Conclusion: Based on the findings, it can be concluded that the components of social education are compatible with social realities and what is taught in textbooks in this field is implemented by students.هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین وضعیت مؤلفههای تربیت اجتماعی در کتاب مطالعات اجتماعی پایه ششم ابتدایی و میزان انطباق پذیری آن با واقعیتهای اجتماعی از دیدگاه دانشآموزان، معلمان و والدین آنها در سال تحصیلی 1398 انجام یافته است.
روش پژوهش: برای تعیین وضعیت مؤلفههای تربیت اجتماعی در کتاب مطالعات اجتماعی پایه ششم از تحلیل محتوای کمی و برای بررسی میزان انطباقپذیری آن با واقعیتهای اجتماعی از دید دانشآموزان، معلمان و والدین از روش تحقیق توصیفی-پیمایشی استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش شامل کتاب مطالعات اجتماعی پایه ششم ابتدائی و همچنین دانشآموزان، والدین آنها و معلمان پایه ششم شهر صوفیان بود. درجامعه اول به دلیل محدود بودن جامعه، نمونه برابر جامعه بود و در جامعه دوم از 195 نفر دانشآموز بر اساس جدول مورگـان تعداد 125 نفـر و اولیای آنها و تعداد 30 نفر از معلمان از بین 30 نفر آنان انتخاب شدند. بـرای جمـعآوری دادهها از چکلیست و پرسشنامه استفاده شد. جهت تعیین روایی ابزارها از روایی محتوایی با استفاده از دیدگاه اساتید راهنما و مشاور و همچنین اساتید گروه علوم تربیتی بهره گرفته شد. جهت تعیین پایایی چک لیست از ضریب توافق لاشه و پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد که 0/92 بهدست آمد. برای تجزیه و تحلیل دادهها نیز از تحلیل محتوا و آزمون t تک متغیره استفاده شد.
یافتهها: نتایج تحلیل محتوا نشان داد کتاب مطالعات پایه ششم همه مؤلفههای مورد بررسی تربیت اجتماعی را پوشش داده است و نتایج آزمون t تک متغیره نیز نشان داد که میزان انطباقپذیری مؤلفههای هفتگانه تربیت اجتماعی بالاتر از حد متوسط بوده است.
نتیجهگیری: براساس یافتههای میتوان نتیجه که مولفههای تربیت اجتماعی با واقعیتهای اجتماعی سازگاری دارد و آنچه که در کتابهای درسی در این زمینه آموزش داده میشود توسط دانشآموزان عملیاتی میشود.https://lbcij.tabrizu.ac.ir/article_21799_732dbac6d45027b6ddf9ef909fe470fb.pdfدانشگاه تبریزبرنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور3060-58575120260522Motivation Level of Undergraduate Students in Knowledge and Information Science Based on Self-Determination Theory and Its Relationship with Academic Major Satisfactionسطح انگیزه دانشجویان کارشناسی علم اطلاعات و دانششناسی بر اساس نظریه خودتعیینگری و رابطه آن با رضایتمندی از رشته تحصیلی1071232180010.22034/lbcij.2026.70533.1342FAهاشمعطاپوردانشیار، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران0000-0003-0763-8413رحیمبدری گرگریاستاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانمحدثهتهامی نوبریکارشناس ارشد علم اطلاعات و دانششناسی، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانJournal Article20251204Objective: The aim of this study was to determine the level of motivation among undergraduate students of Knowledge and Information Science and to examine its relationship with their satisfaction from their field of study.<br />Method: This applied research employed a survey design. The study population consisted of undergraduate students of Knowledge and Information Science from universities under the supervision of the Ministry of Science, Research, and Technology of Iran, enrolled in the second semester of the 2023–2024 academic year. A total of 209 students participated. Data were collected using a two-part questionnaire: the Academic Motivation Scale developed by Silva, Rodríguez, and Leal (2018), and the Academic Satisfaction Questionnaire by Nauta (2007).<br />Results: Results indicated that both intrinsic and extrinsic motivation levels were significantly higher than the hypothetical mean, while the level of amotivation was moderate. Pearson correlation analysis revealed a positive and significant relationship between intrinsic and extrinsic motivation and students’ satisfaction with their field of study. Conversely, a negative and significant relationship was observed between amotivation and academic satisfaction. These findings highlight the critical role of motivation in students’ academic experiences and emphasize the need to strengthen motivation—whether through improving the educational environment or enhancing the status of the discipline—to increase student satisfaction.<br />Conclusion: Overall, students in Knowledge and Information Science pursue their education both due to relative interest in the field and under the influence of environmental factors. However, none of the motivational sources were found to be at an optimal level, suggesting that students are not fully engaged with their discipline. This may be attributed to shortcomings in the educational system, the labor market, or other contributing factors.هدف: هدف این پژوهش تعیین سطح انگیزش در میان دانشجویان رشته علم اطلاعات و دانششناسی و بررسی رابطه آن با میزان رضایت آنان از رشته تحصیلیشان بود.<br />روش پژوهش: این پژوهش از نوع کاربردی بوده و از حیث گردآوری دادهها، پیمایشی بود. جامعه پژوهش، دانشجویان کارشناسی رشته علم اطلاعات و دانششناسی از دانشگاههای زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایران بودند که در نیمسال دوم سال تحصیلی 1402-1403 مشغول به تحصیل بودند. از این جامعه، 209 نفر در پژوهش شرکت کردند. دادهها از طریق پرسشنامهای دو بخشی گردآوری شد: پرسشنامه سنجش انگیزش تحصیلی سیلوا، رودریگز و لئال (2018) و پرسشنامه رضایتمندی از رشته تحصیلی نائوتا (2007).<br />یافتهها: نتایج نشان داد که انگیزش درونی و بیرونی دانشجویان بهطور معناداری بالاتر از میانگین فرضی بود، در حالی که سطح بیانگیزگی در حد متوسط قرار داشت. همچنین آزمون همبستگی پیرسون نشان داد رابطهای مثبت و معنادار میان انگیزش درونی و بیرونی با رضایت دانشجویان از رشته تحصیلیشان وجود دارد. از سویی دیگر، رابطهای منفی و معنادار میان بیانگیزگی و رضایت از رشته تحصیلی مشاهده شد. این یافتهها نقش حیاتی انگیزش در تجربه تحصیلی دانشجویان را برجسته میسازد و بر ضرورت تقویت انگیزش، چه از طریق بهبود محیط آموزشی و چه از طریق ارتقای جایگاه رشته تحصیلی، برای افزایش رضایت دانشجویان تأکید میکند.<br />نتیجهگیری: بهطور کلی، دانشجویان رشته علم اطلاعات و دانششناسی آموزش خود را هم به دلیل علاقه نسبی به رشته و هم تحت تأثیر عوامل محیطی دنبال میکنند. با این حال، هیچیک از منابع انگیزشی در سطح مطلوب قرار ندارند، که نشان میدهد دانشجویان بهطور کامل با رشته خود درگیر نیستند. این موضوع ممکن است ناشی از ضعفهایی در نظام آموزشی، بازار کار یا سایر عوامل مؤثر باشد.https://lbcij.tabrizu.ac.ir/article_21800_1eca06876d889288d504d1061154502d.pdfدانشگاه تبریزبرنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور3060-58575120260522Examining Teachers' Lived Experience in Dealing with Student Disorganizationبررسی تجربه زیسته معلمان در مواجهه با بی نظمی دانشآموزان1241402180110.22034/lbcij.2026.68486.1296FAحسنغریبیاستادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایرانقهرمانفتحیکارشناس ارشد روانشناسی تربیتی، آموزش و پرورش، مریوان، ایرانآرامنادریانکارشناس ارشد روانشناسی تربیتی، آموزش و پرورش، مریوان، ایرانJournal Article20250804Objective: This study aimed to explore teachers’ lived experiences in dealing with students’ misbehavior in elementary schools in Marivan. The research had an applied purpose and adopted a qualitative approach using a phenomenological method.<br />Method: The participants included all elementary school teachers in Marivan with more than 15 years of teaching experience during the 2023–2024 academic year, totaling 280 individuals. Purposeful sampling was employed, and theoretical saturation was reached with 30 participants. Data were collected through semi-structured interviews. The interview questions were designed based on standard guidelines and adjusted according to the participants’ educational backgrounds and teaching fields.<br />Results: The results indicated that enforcing classroom regulations for disruptive students, evaluating and grading students’ classroom activities, and involving misbehaving students in the teaching process play a significant role in identifying and understanding patterns of disruptive behavior among students.<br />Conclusions: The findings demonstrate that factors such as the physical and psychological conditions of the classroom environment, teacher’s up-to-date pedagogical knowledge, and effective classroom management strategies are among the most suitable approaches for managing student misbehavior and promoting discipline in the classroom.هدف: هدف از این پژوهش تجربه زیسته معلمان در مواجهه با بینظمی دانشآموزان در شهر مریوان بود، با توجه به هدف کاربردی و بر مبنای رویکرد کیفی و با بهکارگیری روش پدیدارشناسی و استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شده است.<br />روش پژوهش: جامعه آماری آن شامل تمامی معلمان دارای سنوات بالای 15 سال در دوره ابتدایی شهر مریوان در سال تحصیلی 1403-1402 بودند که تعداد آنها برابر با 280 نفر بود، روش نمونهگیری پژوهش بهصورت هدفمند بود؛ و برای تعیین کفایت نمونه نیز از قاعده اشباع نظری استفاده شد بر این اساس نمونهی مورد بررسی با تعداد 30 نفر به اشباع رسید، در این برای گردآوری دادهها از مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد. برای تهیهی سوالات مصاحبه سعی شد که تا حدی با توجه به سطح تحصیلات و رشتههای مرتبط با معلمان سوالات استاندارد طراحی شوند.<br />یافتهها: برای تحلیل سوالات از روش تحلیل کلایزی و مضمون استفاده شد نتایج نشان داد «اعمال مقررات کلاسی در ارتباط با دانشآموزان بدرفتار و دادن نتیجه و نمره به فعالیت دانشآموز، دخالت و مشارکت دادن دانشآموزان» بینظم در فرایند تدریس میتوانند در زمینهیابی رفتارهای بینظمی دانشآموز تأثیر داشته باشند.<br />نتیجهگیری: از یافتههای بدست آمده از این پژوهش نتیجه گرفته میشود که «تأثیر شرایط فیزیکی و روانی محیط کلاس در امر بینظمی دانشآموزان، بهروز بودن معلم در امر آموزش و شیوه کلاسداری» از شیوههای مناسب مدیریت بینظمی در کلاس بودند.https://lbcij.tabrizu.ac.ir/article_21801_196cf16dd9e0a0583b154af533a160b3.pdfدانشگاه تبریزبرنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور3060-58575120260522The Effect of Creating an Interactive Android Game on Creativity and Biology Learning of High School Gifted Studentsتأثیر ساخت بازی تعاملی اندرویدی بر خلاقیت و یادگیری زیست شناسی دانشآموزان تیزهوش دوره دوم متوسطه1411602180210.22034/cipj.2025.65012.1207FAاعظمغلامیدانشیار، گروه آموزش زیستشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایرانمهدیهممی پورکارشناس ارشد، استادیار، گروه آموزش زیستشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایرانJournal Article20241214Objective: The aim of the present study was to investigate the effect of creating and using an interactive game on the Android operating system on learning biology, students' creativity and the relationship between them.
Method: The research was conducted using a quasi-experimental method with a pre-test-post-test design and the Torrance Creativity Assessment Test. The statistical population included two classes of 20 female students in the tenth grade of Farzanegan High School, who were randomly divided into control and experimental groups. The control group was trained using the traditional method and the experimental group was trained using interactive game software. The research questionnaires included the researcher-made learning questionnaire and the Torrance Creativity Questionnaire. Frequency statistics, mean, standard deviation, independent group t-tests, and Pearson correlation coefficient were used to analyze the data. Cronbach's alpha coefficient was used to examine the reliability of the tests, and expert opinions were used to examine the validity index of the tests. The significance level for all tests was considered p<0.05.
Results: The findings showed that the pre- and post-test difference between the control and experimental groups was significant, and the higher average scores of the experimental group (14.98) compared to the control group (10.08) indicated better learning. Analysis of the Torrance Creativity Questionnaire also shows improved creativity in the experimental group (83.90) compared to the control group (73.20). Also, the results of examining the relationship between creativity and academic achievement showed that there is a direct relationship between creativity resulting from the creation and use of interactive software and the level of academic achievement of students.
Conclusion: Therefore, given the effectiveness of the interactive game-based teaching method in improving learning and increasing creativity and the positive relationship between them, it is suggested that the use of interactive games and fostering creativity be included in the school curriculum.هدف: نرمافزارهای تعاملی یکی از فناوریهای کاربردی نوین در حوزه آموزش است که توانسته با کمک امکاناتی چون پویانمایی، تصاویر سهبعدی، صدا و... امکان تعامل کاربر را با مفاد درسی ممکن سازد و با کمکگرفتن از فضای مجازی نقش مؤثری در آموزش ایفا نماید. هدف پژوهش حاضر، تأثیر ساخت و استفاده از بازی تعاملی در بستر سیستم عامل اندروید بر یادگیری زیستشناسی و نیز میران خلاقیت دانشآموزان و رابطه بین آنها است.
روش پژوهش: ﭘﮋوﻫﺶ به روش نیمهآزمایشی ﺑﺎ طرح ﭘﯿشآزمون-پسآزمون و آزمون سنجش خلاقیت تورنس انجام شد. جامعه آماری پژوهش، شامل دو کلاس 20 نفری دانشآموزان دختر پایه دهم تجربی دوره دوم متوسطه مدرسه فرزانگان بود که بهصورت تصادفی به گروههای گواه و آزمایش تقسیم شدند. گروه گواه با روش سنتی و گروه آزمایش بهکمک فناوری مذکور آموزش دیدند. پرسشنامههای پژوهش شامل محققساخته یادگیری و خلاقیت تورنس بود. در تحلیل دادهها از روشهای آمارهای فراوانی، میانگین، انحراف معیار، آزمونهای t گروههای مستقل و ضریب همبستگی پیرسون و جهت بررسی پایایی آزمونها از ضریب آلفای کرونباخ و بهمنظور بررسی شاخص روایی آزمونها، از نظرات افراد متخصص استفاده شد. سطح معناداری برای همه آزمونها 0/05>pدر نظر گرفته شد.
یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد اختلاف پیش و پس آزمون گروههای گواه و آزمایش معنادار بوده و بیشتر بودن میانگین نمرات گروه آزمایش (14/98) نسبت به گروه گواه (10/08) نشاندهنده یادگیری بهتر است. تحلیل پرسشنامه خلاقیت تورنس نیز نشاندهنده بهبود خلاقیت گروه آزمایش (83/90) نسبت به گروه گواه (73/20) است. همچنین نتایج بررسی ارتباط بین خلاقیت و پیشرفت تحصیلی نشان داد بین خلاقیت ناشی از ساخت و استفاده از نرمافزار تعاملی و میزان پیشرفت تحصیلی دانشآموزان، ارتباط مستقیم وجود دارد.
نتیجهگیری: بنابراین با توجه به اثربخشی روش مذکور در بهبود یادگیری و افزایش خلاقیت و ارتباط مثبت بین آنها، پیشنهاد میشود در برنامه آموزشی مدارس، توجه به استفاده از بازیهای تعاملی و پرورش خلاقیت در دستورکار قرار گیرد.https://lbcij.tabrizu.ac.ir/article_21802_a10d3047c3cfafcb97a40458a3c5dff0.pdf