دانشگاه تبریزبرنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور3060-58574420260220Comparing the Effectiveness of Training Social Skills and Training Thinking Skills on Social Vitality in Middle School Male Studentsتعیین تفاوت اثربخشی آموزش مهارتهای اجتماعی و آموزش مهارتهای تفکر بر نشاط اجتماعی در دانشآموزان پسر دوره اول متوسطه1172134710.22034/cipj.2025.66475.1247FAامیرقرضی آقبلاغدانشجوی دکتری تخصصی، گروه روانشناسی، دانشکده علومانسانی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایرانسید داوودحسینی نسباستاد، گروه روانشناسی، دانشکده علومانسانی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایرانمعصومهآزمودهاستادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علومانسانی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایرانJournal Article20250319Objective: The present research was conducted with the aim of comparison the effectiveness of social skills training and thinking skills training on the social vitality of the first middle school male students of Hashtroud city.<br />Method: The research method was quasi-experimental with a pre-test-post-test design with a control group. The statistical population of the study included all middle school students in Hashtrod city in the academic year 1402-1403, whose statistics were 1786 people according to the announcement of Hashtrod city education. From the present population, 60 students were selected in 3 groups of 20 students by cluster random sampling and were randomly placed in three groups. The first group received a social skills training course in 8 sessions, the second group received 8 sessions of thinking skills training, and the third group (Control) also continued with their normal class programs at the same time. The social vitality questionnaire of Tamizifar and Azizi Mehr was used to collect data, and SPSS software, univariate analysis of covariance (ANCOVA) and Bonferroni post hoc test were also used to analyze the data.<br />Results: The results of the analysis of covariance (F=24.957, p≤0.001) and Bonferroni test (p=0.653) showed that social skills training and thinking skills training did not differ significantly in increasing social vitality, and both trainings were effective and efficient.<br />Conclusion: Therefore, it can be concluded that despite the effectiveness of both educational methods, thinking skills training was more effective and stronger in increasing social vitality. It is suggested that these two trainings be used in schools to increase social vitality.هدف: ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﺎﺿﺮ با هدف مقایسه اﺛﺮﺑﺨﺸﯽ آﻣﻮزش ﻣﻬﺎرتﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و آﻣﻮزش ﻣﻬﺎرتﻫﺎی ﺗﻔﮑﺮ ﺑﺮ نشاط اجتماعی داﻧﺶآﻣﻮزان ﭘﺴﺮ ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ اول شهر ﻫﺸﺘﺮود اﻧﺠﺎم ﺷﺪ.<br />روش پژوهش: روش ﭘﮋوﻫﺶ از ﻧﻮع نیمهآزمایشی ﺑﺎ ﻃﺮح پیشآزمون-پسآزمون ﺑﺎ ﮔﺮوه ﮐﻨﺘﺮل بود. ﺟﺎﻣﻌﻪ آﻣﺎری ﭘﮋوﻫﺶ ﺷﺎﻣﻞ ﮐﻠﯿﻪ دانشآموزان ﻣﻘﻄﻊ ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ اول ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن ﻫﺸﺘﺮود در ﺳﺎل ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ 1403-1402 بودند ﮐﻪ آﻣﺎرﺷﺎن ﻃﺒﻖ اﻋﻼم آموزش و پرورش ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن ﻫﺸﺘﺮود 1786 ﻧﻔﺮ بودند. از جامعه حاضر تعداد 60 دانشآموز در 3 گروه 20 نفره به شیوة تصادفی خوشهای انتخاب شدند و بهصورت تصادفی در سه گروه قرار گرفتند. گروه اول یک دوره آموزش مهارتهای اجتماعی را در 8 جلسه دریافت کرد و گروه دوم 8 جلسه آموزش مهارتهای تفکر را طی کرد و گروه سوم (کنترل) نیز همزمان به برنامههای عادی کلاسی خود ادامه داد. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامه نشاط اجتماعی تمیزی فر و عزیزی مهر استفاده شد و همچنین ﺑﺮای ﺗﺤﻠﯿﻞ دادهها از نرمافزار SPSS و روش ﺗﺤﻠﯿﻞ ﮐﻮوارﯾﺎﻧﺲ تکمتغیره (آنکوا) و آزمون تعقیبی بونفرونی اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه است<br />یافتهها: نتایج آزمون تحلیل کوواریانس (24/957=p≤ 0/001 ،F) و بونفرونی (0/653=p) نشان داد که آموزش مهارتهای اجتماعی و آموزش مهارتهای تفکر در افزایش نشاط اجتماعی تفاوت معناداری با هم نداشته و هر دو آموزش مؤثر و اثربخش بودند.<br />نتیجهگیری: بنابراین میتوان نتیجه گرفت باوجود اثربخشبودن هر دو روش آموزشی، اما آموزش مهارتهای تفکر در افزایش نشاط اجتماعی دانشآموزان اثربخشتر و قویتر بود. پیشنهاد میشود در مدارس از این دو آموزش برای افزایش نشاط اجتماعی استفاده شود.https://lbcij.tabrizu.ac.ir/article_21347_e22375de9060722fc63d0c82a28edd7d.pdfدانشگاه تبریزبرنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور3060-58574420260220Predicting Academic Achievement in Female Students Based on Coping Styles, Self-Regulation, and Intelligence Beliefs with the Mediating Role of Academic Motivationپیشبینی پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دختر بر اساس سبکهای مقابلهای، خودتنظیمی و باورهای هوشی با نقش میانجی انگیزه تحصیلی18382134810.22034/cipj.2025.66248.1244FAاکبرابراهیمی اورنگگروه روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایرانJournal Article20250308Objective: One of the important dimensions in the educational system is the academic achievement of students, and it can be considered as a major and important indicator for measuring the quality of education. The present study aimed to predict the academic achievement of sixth-grade female students based on coping styles, self-regulation, and intelligence beliefs with the mediating role of academic motivation.<br />Method: In terms of purpose, this research is of an applied type and the correlation method was used to conduct it. The statistical population of the study included 1900 sixth-grade elementary school students in Ahar city in the academic year 1402-1403. The sample size was selected as 470 people using a multi-stage cluster random sampling method, considering the number of variables and items in the model. To collect data, self-regulatad learning questionnaires, Pham and Taylor's, educational achievement questionnaire, Young's coping styles questionnaire, Babaei's intelligence beliefs questionnaire, and Harter's academic motivation questionnaire were used, and their validity and reliability were confirmed. For data analysis at the descriptive statistics level of mean and standard deviation, and in the inferential section, the relationships between variables were measured with the Pearson correlation test, and data analysis was performed through path analysis using SPSS and Amos software. Mediation relationships were also examined using the bootstrapping test.<br />Results: The research findings showed that there is a significant positive relationship between academic motivation and students' academic achievement (p<0.05), and coping styles, self-regulated learning, and intelligence beliefs directly had a significant relationship with academic motivation and academic achievement of sixth-grade female students in Ahar city (p<0.05), and also indirectly through the mediating role of academic motivation, they had a significant effect on the academic achievement of sixth-grade female students in Ahar city (p<0.05).<br />Conclusion: Given the confirmation of the indirect effects of coping styles, intelligence beliefs, and self-regulation through the mediating variable of academic motivation on the academic achievement of female students, it is recommended that teachers in schools pay special attention to courses and classes aimed at identifying the various factors in the growth and strengthening of academic motivation and, consequently, their impact on the academic achievement and performance of female students.هدف: یکی از ابعاد مهم در نظام آموزشی، پیشرفت تحصیلی دانشآموزان است و میتوان از آن بهعنوان شاخص عمده و مهم سنجش کیفیت آموزش عنوان کرد. هدف این پژوهش پیشبینی پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دختر پایه ششم ابتدایی بر اساس سبکهای مقابلهای، خودتنظیمی و باورهای هوشی با نقش میانجی انگیزه تحصیلی بود.<br />روش پژوهش: این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و ازلحاظ روش اجرا توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل تعداد 1900 نفر از دانشآموزان پایه ششم ابتدایی شهر اهر در سال تحصیلی 1403-1402 بود. حجم نمونه با توجه به تعداد متغیرها و گویههای مدل به تعداد 470 نفر از طریق روش نمونهگیری تصادفی خوشهای چندمرحلهای انتخاب شد. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامههای یادگیری خودتنظیمی و پرسشنامه پیشرفت تحصیلی فام و تیلور، پرسشنامه سبکهای مقابلهای یانگ، پرسشنامه باورهای هوشی بابایی و پرسشنامه انگیزه تحصیلی هارتر استفادهشده و روایی و پایایی آنها تأیید شده است. برای تحلیل دادهها در سطح آمار توصیفی از میانگین و انحراف معیار و در بخش استنباطی، روابط بین متغیرها با آزمون همبستگی پیرسون سنجیده شده و تحلیل دادهها از طریق روش تحلیل مسیر بهوسیلهی نرمافزارهای SPSS و AMOS انجام گرفت و همچنین روابط میانجیگری با استفاده از آزمون پوت استراپینگ بررسی شد.<br />یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد که بین انگیزه تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانشآموزان رابطه مثبت معناداری وجود دارد (0/05>p) و سبکهای مقابلهای، یادگیری خودتنظیمی و باورهای هوشی بهطور مستقیم باانگیزه تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دختر پایه ششم شهر اهر رابطه معنیدار داشته است (0/05>p) و همچنین بهطور غیرمستقیم از طریق نقش واسطهای انگیزه تحصیلی بر پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دختر پایه ششم شهر اهر تأثیر معناداری داشته اند (0/05>p).<br />نتیجهگیری: با توجه به تأیید تأثیرات غیرمستقیم سبکهای مقابلهای، باورهای هوشی و خودتنظیمی از طریق متغیر میانجی انگیزه تحصیلی بر پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دختر، توصیه میشود برای معلمان در مدارس نیز دورهها و کلاسهایی باهدف شناخت عوامل متعدد در رشد و تقویت میزان انگیزه تحصیلی و بهتبع تأثیر آنها بر پیشرفت و عملکرد تحصیلی دانشآموزان دختر، توجه ویژهای داشته باشند.https://lbcij.tabrizu.ac.ir/article_21348_77e870b48ab277c7f823d763005a30c1.pdfدانشگاه تبریزبرنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور3060-58574420260220Investigating the Structural Relationships Between Teaching Concerns, Self-Efficacy Beliefs, and the Constructivist Learning Environment in Science from Iranian Preservice Elementary Teachers' Points of Viewبررسی روابط ساختاری میان نگرانیهای تدریس، باورهای خودکارآمدی و محیط یادگیری سازندهگرا در درس علوم از دیدگاه دانشجو معلمان دوره ابتدایی ایران39562134910.22034/cipj.2025.63507.1167FAنازنینبرهانزهیکارشناسی ارشد، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنرکرمان، کرمان، ایراناصغرسلطانیاستاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایرانبدرالساداتدانشمنداستادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایرانJournal Article20240916Objective: The purpose of this research was to investigate the structural relationships between teaching concerns, self-efficacy beliefs, and the constructivist learning environment from Iranian preservice elementary teachers' points of view.<br />Method: This research was descriptive and correlational in terms of data collection. The statistical population consisted of preservice elementary teachers for three consecutive years (1400, 1399, 1398) in the field of educational sciences of Farhangian University of Sistan and Baluchistan province, whose number was 1917 people. 371 people were selected based on Cochran's formula by stratified random sampling method. To collect data in this research, student teachers answered questionnaires about science teachers' teaching concerns (adapted from Boz, 2008), self-efficacy beliefs of science teachers (adapted from Enoghs and Riggs, 1990), and constructivist learning environment (adapted from Johnson and McClure, 2004). Reliability value was obtained for teaching concerns questionnaire (0.83), self-efficacy beliefs (0.79), and constructivist learning environment (0.87). The construct validity of the questionnaires was checked and confirmed through confirmatory and exploratory factor analysis.<br />Results: The overall results showed that the proposed model had an acceptable fit and the data obtained from the sample confirmed the proposed model and all the hypotheses were confirmed.<br />Conclusions: Thus, it can be concluded that there is a significant relationship between teaching concerns, self-efficacy beliefs, and the constructivist learning environment of educational science student teachers in the science course.هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی روابط ساختاری میان نگرانیهای تدریس، باورهای خودکارآمدی و محیط یادگیری سازندهگرا در درس علوم از دیدگاه دانشجومعلمان دوره ابتدایی ایران بود.<br />روش پژوهش: این پژوهش از نظر گردآوری دادهها، توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری را دانشجومعلمان رشته علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان استان سیستان و بلوچستان که تعداد آنان ۱۹۱۷ نفر بود، تشکیل میداد. ۳۷۱ دانشجو بر اساس فرمول کوکران با روش نمونهگیری تصادفی- طبقهای انتخاب شدند. به منظور گردآوری دادهها، دانشجومعلمان به پرسشنامههای نگرانیهای تدریس معلمان علوم (اقتباس از باز، ۲۰۰۸)، باورهای خودکارآمدی معلمان علوم (اقتباس از ایناکز و ریگز، ۱۹۹۰) و محیط یادگیری سازندهگرا (اقتباس از جانسون و مک کلر، ۲۰۰۴) پاسخ دادند. مقدار پایایی برای پرسشنامه نگرانیهای تدریس (0/83)، باورهای خودکارآمدی (0/79) و محیط یادگیری سازندهگرا (0/87) برآورد گردید. روایی پرسشنامهها نیز از طریق روش تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی بررسی و مورد تایید قرارگرفت.<br />یافتهها: نتایج نشان داد که در مجموع مدل پیشنهادی از برازش قابل قبولی برخوردار بود و دادههای بدستآمده از نمونه، مدل پیشنهادی را تایید کردند و تمام فرضیهها مورد تایید قرار گرفتند.<br />نتیجهگیری: میان نگرانیهای تدریس، باورهای خودکارآمدی و محیط یادگیری سازندهگرا در درس علوم از دیدگاه دانشجومعلمان دوره ابتدایی رابطه معناداری وجود دارد.https://lbcij.tabrizu.ac.ir/article_21349_a858730bcbc0a699092a82a33edb866f.pdfدانشگاه تبریزبرنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور3060-58574420260220Thematic Analysis of Postgraduated Theses in the Field of Educational Management: A Case Study of Urmia Universityتحلیل موضوعی پایاننامههای تحصیلات تکمیلی رشته مدیریت آموزشی: مطالعه موردی دانشگاه ارومیه57772135010.22034/cipj.2025.67786.1282FAحجتدهقان زادهاستادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایرانفرشتهقربانیدانش آموخته کارشناسی، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایرانJournal Article20250610Objective: The present study was carried out with the aim of thematic analysis of postgraduated theses in the field of educational management in Urmia University<br />Method: The research method is applied in terms of purpose and analytical research in terms of nature and method. Using the document content analysis method, postgraduated theses in the field of educational management in Urmia University during the last 13 years were examined. The statistical population of the research consists of 421 theses defended in the mentioned field from 1390 to 1402.<br />Results: The findings of the research showed that the subjects conducted at the master's and doctoral level are centered around organizational, occupational, individual, educational and social factors. In terms of field distribution, the most subjects in postgraduated theses are in the field of educational management. In terms of the geographical location of senior theses, the most focus has been on the city of Urmia, and in the doctoral degree, the main attention has been on other cities and provinces. In relation to the tool for collecting theses done in the master's and doctorate level, the largest share belongs to the questionnaire, and among the research methods, the highest rate of students' use of the descriptive method of the correlation type.<br />Conclusion: Researchers in this field, need to pay more attention to the use of qualitative and mixed tools and methods in educational management research.<strong>هدف:</strong> مطالعه حاضر با هدف تحلیل موضوعی پایاننامههای تحصیلات تکمیلی رشته مدیریت آموزشی در دانشگاه ارومیه انجام گرفته است.<br /><strong>روش پژوهش</strong>: روش تحقیق به لحاظ هدف، کاربردی و به لحاظ ماهیت و روش، از نوع پژوهشهای تحلیلی میباشد. با استفاده از روش تحلیل محتوای اسنادی، پایاننامههای تحصیلات تکمیلی رشته مدیریت آموزشی در دانشگاه ارومیه طی 13 سال اخیر مورد بررسی قرار گرفتند. جامعه آماری پژوهش را 421 تعداد پایاننامه دفاع شده در رشته مذکور از سال 1390 تا 1402 تشکیل میدهد.<br /><strong>یافتهها</strong>: یافتههای پژوهش نشان داد که موضوعات انجام شده در مقطع کارشناسیارشد و دکتری، حول محور عوامل سازمانی، شغلی، فردی، آموزشی و اجتماعی است. به لحاظ پراکندگی رشته ای، بیشترین موضوعات انجام شده در پایاننامههای تحصیلات تکمیلی، در حوزه رشته مدیریت آموزشی میباشد. در زمینه مکان جغرافیایی پایاننامههای ارشد، بیشترین تمرکز بر روی شهر ارومیه و در مقطع دکتری، توجه عمده بر روی سایر شهرها و استانها بوده است. در رابطه با ابزار گردآوری پایاننامههای انجام شده در مقطع کارشناسیارشد و دکتری، بیشترین سهم متعلق به پرسشنامه و در بین روشهای تحقیق نیز، بالاترین میزان استفاده دانشجویان از روش توصیفی از نوع همبستگی بوده است.<br /><strong>نتیجهگیری</strong>: پژوهشگران این رشته لازم است به کاربرد ابزارها و روشهای کیفی و ترکیبی در تحقیقات مدیریت آموزشی توجه بیشتری نمایند.https://lbcij.tabrizu.ac.ir/article_21350_ea138d3483d2c5f108fcbdee0f74af02.pdfدانشگاه تبریزبرنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور3060-58574420260220Examining the Relationship Between Mothers' Adaptive and Maladaptive Perfectionism and Academic Self-Concept Based on the Mediating Role of Belief and Motivational Orientation of High School Studentsبررسی رابطه کمالگرایی سازگارانه و ناسازگارانه مادران با خودپنداره تحصیلی بر اساس نقش میانجی باور و جهتگیری انگیزشی دانشآموزان متوسطه78962135110.22034/cipj.2025.67352.1271FAفاطمهکشتکار وناشیگروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانمهنازمغانلوگروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانJournal Article20250520Objective: The purpose of research is to investigate the relationship between mothers' adaptive and maladaptive perfectionism and academic self-concept based on the mediating role of high school students' belief and motivational orientation.
Method: The research method is descriptive correlational design with structural equation modeling. The statistical population is all female high school students in Nazarabad. From them, 267 students from two high schools, Al-Zahra and Shahid Kharman biz, were selected as statistical samples using multi-stage cluster sampling. To measure the variables, adaptive and maladaptive perfectionism (Hill, 2004), Chen and Thompson's academic self-concept (2004), Pentrich and De Groot's motivational beliefs scale (1990), and Amos motivational orientation (1984) were used. Structural equation modeling and regression analysis were used to analyze the data. The findings were analyzed using SPSS 20 and SmartPLS3 software.
Results: The results indicate a direct (0.218) and indirect effect of motivational beliefs (0.160) and motivational orientation (0.025) on the relationship between perfectionism and academic self-concept. regression analysis, indicated maladaptive perfectionism explained 43% of the variance in motivational beliefs, 61% of the variance in motivational orientation, and 80% of the variance in academic self-concept. Among the academic self-concept, 81% was explained by motivational belief including anxiety (-0.235), self-efficacy (0.422), intrinsic value (1.207), and 40% of the variance was explained by motivational orientation including commitment (0.986), consideration (1.733), and skill (1.577).
Conclusions: Motivational beliefs and orientations can mediate the effects of maladaptive perfectionism on academic self-concept. Motivational beliefs have a stronger effect than motivational orientations in this regard.هدف: هدف پژوهش، بررسی رابطه کمالگرایی سازگارانه و ناسازگارانه مادران با خودپنداره تحصیلی بر اساس نقش میانجی باور و جهتگیری انگیزشی دانشآموزان متوسطه است.
روش پژوهش: روش پژوهش توصیفی از نوع طرحهای همبستگی با روش مدلسازی معادلات ساختاری است. جامعه آماری کلیه دانشآموزان دختر مقطع متوسطه شهر نظرآباد است. از جامعه آماری با روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای، 267 دانشآموز از دو مدرسه الزهرا و شهید خرمن بیز بهعنوان نمونه آماری انتخاب شدند. جهت سنجش متغیرها از 4 پرسشنامه کمالگرایی سازگارانه و ناسازگارانه (هیل، 2004)، خودپنداره تحصیلی چن و تامپسون (2004)، باورهای انگیزشی پنتریچ و دی گروت (1990)، جهتگیری انگیزشی آموس و همکاران (1984) استفاده شد. جهت تجزیهوتحلیل دادهها از مدلسازی معادلات ساختاری و تحلیل رگرسیون استفاده شد. یافتهها با نرمافزار SPSS 20 و SmartPLS3 تجزیهوتحلیل شد.
یافتهها: ضرایب بهدستآمده حاکی از تأثیر مستقیم (0/218) و غیرمستقیم باورهای انگیزشی (0/160) و جهتگیری انگیزشی (0/025) در رابطه کمالگرایی مادران با خودپنداره تحصیلی دانشآموزان دارد. بر اساس نتایج تحلیل رگرسیون متغیرهای کمالگرایی ناسازگارانه 43 درصد از واریانس باورهای انگیزشی، 61 درصد از واریانس جهتگیری انگیزشی و 80 درصد از واریانس خودپنداره تحصیلی را تبیین کرد. از بین متغیرهای خودپنداره تحصیلی 81 درصد توسط متغیرهای باور انگیزشی شامل اضطراب (0/235-)، خودکارآمدی (0/422)، ارزش درونی (1/207) و 40 درصد از واریانس توسط متغیرهای جهتگیری انگیزشی شامل تعهد (0/986)، ملاحظه (1/733) و مهارت (1/577) تبیین شد.
نتیجهگیری: باور و جهتگیری انگیزشی میتواند اثرات کمالگرایی ناسازگارانه بر خودپنداره تحصیلی را میانجیگری کند. باورهای انگیزشی اثر قویتری در مقایسه با جهتگیری انگیزشی، در این رابطه دارد.https://lbcij.tabrizu.ac.ir/article_21351_66bfb066164ea88c4b86b1c02415572f.pdfدانشگاه تبریزبرنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور3060-58574420260220Applications of Learner Modeling in Curriculum Design: A Systematic Reviewکاربردهای مدلسازی یادگیرنده در طراحی برنامهدرسی: مرور نظاممند971172135210.22034/lbcij.2025.67775.1284FAمحبوبهظهوریان مفتخر احمدیدانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران0000-0002-0295-4882محسنآیتیگروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایرانمحمدعلیرستمی نژادگروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایرانJournal Article20250615Objective: Considering individual differences in curriculum design and leadership is crucial. Learner modeling, with its potential to support personalized learning, tailored instruction, and resource efficiency, can be an effective method here. This study explores four key questions—namely, the definition, types, applications, and implementation methods of learner modeling—and examines its role in curriculum development.<br />Method: A systematic review was conducted in accordance with the PRISMA guidelines. A total of 51 articles were extracted from the Web of Science and Scopus databases. After screening, 12 articles were analyzed using exploratory analysis and qualitative coding. This process was carried out accordingly.<br />Results: Based on a thorough review and analysis of the articles, learner modeling in curriculum design was categorized into three frameworks: AI-based, ontology-based, and learner cognitive information-based. Learner modeling was further classified into seven types: overlay, stereotype, perturbation, machine learning-based, model tracing, ontology, and hybrid. Applications of learner modeling included structuring the learning process, enhancing educational efficiency, and designing personalized curricula. Implementation algorithms were divided into three categories: coding, artificial intelligence, and hybrid, with their main differences lying in the level of data dependency and system complexity. Learner modeling enables dynamic curriculum adjustment, real-time feedback, and optimization of learner performance.<br />Conclusions: Learner modeling, which links educational theories and technology, reduces the challenges of centralized systems. Integrating artificial intelligence into educational frameworks requires interdisciplinary collaboration, robust theoretical models, and ethical implications for sustainable transformation.هدف: توجه به تفاوت های فردی در طراحی و رهبری برنامه درسی بسیار حائز اهمیت است. مدلسازی یادگیرنده، با قابلیت کمک به شخصیسازی یادگیری و بهینهسازی منابع، بهعنوان یک راه حل در این مسیر میتواند مطرح شود. این مطالعه با تمرکز بر چهار سوال (تعریف مدلسازی یادگیرنده، انواع، کاربردها و روشهای پیادهسازی آن) به تحلیل نقش مدلسازی یادگیرنده در طراحی برنامه درسی میپردازد. <br />روش پژوهش: به روش مرور نظاممند براساس دستورالعمل پریزما، ۵1 مقاله از پایگاههای Web of Science و Scopus استخراج شد. پس از غربالگری، 12 مقاله با استفاده از تحلیل استقرایی و کدگذاری کیفی تحلیل شدند. <br />یافتهها: بر اساس بررسی و تحلیل دقیق مقالات، تعریف مدلسازی یادگیرنده در طراحی برنامه درسی در سه چارچوب مختلف مبتنی بر هوش مصنوعی، مبتنی بر هستی شناسی و مبتنی بر اطلاعات شناختی یادگیرنده تعریف و در هفت نوع پوششی، کلیشهای، اغتشاش، مبتنی بر یادگیری ماشین، ردیابی، هستیشناسی و ترکیبی طبقهبندی شدند. کاربردهای مدلسازی یادگیرنده شامل «تنظیم ساختار یادگیری»، «افزایش کارایی آموزش» و «طراحی برنامههای درسی شخصیسازی» بود. الگویتم پیادهسازی آن به سه دسته کدنویسی، هوش مصنوعی و ترکیبی تقسیم شدند. تفاوت اصلی آنها در سطح وابستگی به داده و پیچیدگی سیستم است. مدلسازی یادگیرنده امکان تنظیم پویای برنامه درسی، بازخورد بلادرنگ و بهینهسازی عملکرد یادگیرندگان را فراهم میکند.<br />نتیجهگیری: مدلسازی یادگیرنده با پیوند نظریههای آموزشی و فناوری، چالشهای نظامهای متمرکز را کاهش میدهد. یکپارچهسازی هوش مصنوعی در چارچوبهای تربیتی نیازمند همکاری بینرشتهای، مدلهای نظری قوی و ملاحظات اخلاقی برای تحول پایدار است.https://lbcij.tabrizu.ac.ir/article_21352_e6da4e8e591b73a7223a710eaf63f703.pdfدانشگاه تبریزبرنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور3060-58574420260220Predicting Learned Helplessness Based on Hidden Curriculum among High School Studentsپیشبینی درماندگی آموختهشده بر اساس برنامه درسی پنهان در بین دانشآموزان متوسطه دوم1181302135310.22034/lbcij.2025.68051.1289FAنصرالهعرفانیدانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانعلیمریمیکارشناشی ارشد روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایرانJournal Article20250709Objective: This research was conducted with the aim of predicting learned helplessness based on the hidden curriculum among students.
Method: The method of this research is descriptive, correlational and applied in terms of purpose. The research population included all male high school students in Qorveh, Kurdistan, in the academic year 1403-1404, totaling 1600 people, and a statistical sample of 200 people was determined using the multi-stage cluster sampling method based on the rule of Tapachnik and Fidel (2013). To measure learned helplessness and hidden curriculum, Seyed Ali Zakir's learned helplessness questionnaire (2019) and Tahmasbzadeh Shikhlar et al.'s hidden curriculum questionnaire (2019) were used. Multiple regression analysis was used to analyze the data (SPSS<sub>26</sub>).
Results: The results of Pearson's correlation coefficient showed that there is a negative and significant relationship between the dimensions of the hidden curriculum and learned helplessness. Additionally, the results of the regression analysis showed that the components of the hidden curriculum, including teaching methods (Beta = -0.16), the administrative and social structure of the school (Beta = -0.21), teacher-student interactions (Beta = -0.19), social and emotional environment (Beta = -0.21), rules and regulations (Beta = -0.16), and critical thinking (Beta = -0.16), are significantly capable of predicting learned helplessness, collectively explaining 40% of its variance (R² = 0.401, R = 0.633, P < 0.05).
Conclusion: The hidden curriculum is a set of values, norms, and implicit messages that are informally conveyed during school interactions. If these messages are organized within the framework of positive human relationships, supportive structures, and fair rules, they can enhance students' intrinsic motivation, self-efficacy, and sense of control, thereby preventing the emergence of learned helplessness.هدف: این پژوهش با هدف پیشبینی درماندگی آموختهشده بر اساس برنامه درسی پنهان در بین دانشآموزان انجام شد.<br />روش پژوهش: روش این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و از لحاظ هدف کاربردی است. جامعه آماری، شامل همه دانشآموزان پسر متوسطه دوم شهر قروه کردستان، در سال تحصیلی 1404-1403 به تعداد 1600 نفر بود که با استفاده از روش نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای بر اساس قاعده تاپاچنیک و فیدل (2013) 200 نفر نمونه آماری معین شد. برای سنجش درماندگی آموختهشده و برنامه درسی پنهان، از پرسشنامههای درماندگی آموختهشده سیدعلی ذاکر (1399) و برنامه درسی پنهان طهماسبزادهشیخلار و همکاران (1398) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل دادهها از تحلیل رگرسیون چندگانه استفاده گردید (SPSS<sub>26</sub>).<br />یافتهها: نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که بین ابعاد برنامه درسی پنهان و درماندگی آموختهشده رابطه منفی و معناداری وجود دارد. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که مؤلفههای برنامه درسی پنهان شامل روش تدریس (0/16-=Beta)، ساختار اداری و اجتماعی مدرسه (0/21-=Beta)، روابط متقابل معلم و دانشآموز (0/19-=Beta)، فضای اجتماعی و عاطفی (0/21-=Beta)، قوانین و مقررات (0/16-=Beta) و تفکر انتقادی (0/16-=Beta) بهطور معناداری قادر به پیشبینی درماندگی آموختهشده هستند و در مجموع 40 درصد از واریانس آن را تبیین میکنند (R² = 0/401, R=0/633, p< 0/05).<br />نتیجهگیری: برنامه درسی پنهان مجموعهای از ارزشها، هنجارها و پیامهای ضمنی است که در جریان تعاملات مدرسهای بهصورت غیررسمی منتقل میشود. اگر این پیامها در قالب روابط انسانی مثبت، ساختارهای حمایتی و قوانین منصفانه سازماندهی شوند، میتوانند انگیزش درونی، خودکارآمدی و احساس کنترل دانشآموزان را تقویت کرده و از بروز درماندگی آموختهشده جلوگیری کنند.https://lbcij.tabrizu.ac.ir/article_21353_320716da100987c73396809eeda70f4e.pdfدانشگاه تبریزبرنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور3060-58574420260220Comparison of Attitudes towards the Nature of Science among Students of Tabriz University and Tabriz University of Medical Sciencesمقایسه نگرش به ماهیت علم در دانشجویان دانشگاه تبریز و دانشگاه علوم پزشکی تبریز1311452135410.22034/cipj.2025.66729.1255FAسارانیکزادکارشناس ارشد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانفیروزمحمودیاستاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانیوسفادیباستاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانJournal Article20250413Objective: This research was conducted with the aim of comparing attitudes toward the nature of science among students of the University of Tabriz and Tabriz University of Medical Sciences.<br />Method: The research was applied in terms of purpose and descriptive-survey in terms of nature. The statistical population included 21,801 students from the University of Tabriz and 5,200 students from Tabriz University of Medical Sciences, from which a sample of 377 from the University of Tabriz and 357 from Tabriz University of Medical Sciences were seslected using the Krejcie and Morgan table through stratified random sampling. The research instrument was the Kaya et al. (2019) questionnaire on attitudes toward the nature of science, whose validity was confirmed by experts and reliability was calculated with Cronbach's alpha coefficient of 0.838. Data were analyzed using descriptive and inferential statistics (ANOVA test) in SPSS27 software.<br />Results: The research results indicate a significant superiority in the attitudes of humanities students compared to other disciplines in most dimensions: in the cognitive-epistemological dimension, compared to medical sciences and agriculture; in the social-institutional dimension, compared to technical-engineering, agriculture, and medicine; in the educational-pedagogical dimension, compared to basic sciences, technical-engineering, agriculture, and medicine; and in overall attitude, compared to technical-engineering, agriculture, and medicine. Additionally, basic sciences students had higher attitudes in the social-institutional dimension compared to technical-engineering, agriculture, and medicine, and in overall attitude compared to agriculture. In the same dimension, agriculture also showed superiority over medical sciences.<br />Conclusion: Based on the obtained results, the relative superiority of attitudes in humanities disciplines is evident, which this inconsistency mainly returns to structural differences in curricula and educational methods.هدف: این پژوهش با هدف مقایسه نگرش به ماهیت علم در بین دانشجویان دانشگاه تبریز و دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام شد.<br />روش پژوهش: تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-پیمایشی بود. جامعه آماری شامل 21801 دانشجوی دانشگاه تبریز و 5200 دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی تبریز بود که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان، نمونهای به حجم ۳۷۷ نفر از دانشگاه تبریز و ۳۵۷ نفر از دانشگاه علوم پزشکی تبریز به روش نمونهگیری تصادفی طبقهای انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه نگرش به ماهیت علم کایا و همکاران (۲۰۱۹) بود که روایی آن توسط متخصصان تأیید و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 0/838 محاسبه شد. دادهها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی (آزمون تحلیل واریانس آنوا) در نرمافزار SPSS27 تحلیل شدند.<br />یافتهها: نتایج پژوهش حاکی از برتری معنادار نگرش دانشجویان علوم انسانی نسبت به سایر رشتهها در اکثر ابعاد است: در بعد شناختی-معرفتی، نسبت به علوم پزشکی و کشاورزی؛ در بعد اجتماعی-نهادی، نسبت به فنی-مهندسی، کشاورزی و پزشکی؛ در بعد تربیتی-آموزشی، نسبت به علوم پایه، فنی-مهندسی، کشاورزی و پزشکی؛ و در کل نگرش، نسبت به فنی-مهندسی، کشاورزی و پزشکی. همچنین، دانشجویان علوم پایه در بعد اجتماعی-نهادی نسبت به فنی-مهندسی، کشاورزی و پزشکی، و در کل نگرش نسبت به کشاورزی، نگرش بالاتری داشتند. در همین بعد، کشاورزی نیز نسبت به علوم پزشکی برتری نشان داد.<br />نتیجهگیری: با توجه به نتایج بدست آمده، برتری نسبی نگرش در رشتههای علوم انسانی مشهود است که این ناهمسویی عمدتاً به تفاوتهای ساختاری در برنامههای درسی و روشهای آموزشی بازمیگردد.https://lbcij.tabrizu.ac.ir/article_21354_03e7c601f3674156f86cb96f97d5b8ce.pdf