دانشگاه تبریز برنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور 3060-5857 5 2 2026 08 23 Mediation Analysis of Cognitive Skills in the Effect of Social and Cultural Intelligence on Classroom Participation: A Structural Equation Modeling Study تحلیل واسطه‌گری مهارت‌های شناختی در تأثیر هوش اجتماعی و فرهنگی بر مشارکت کلاسی: یک مطالعه مدل‌سازی معادلات ساختاری 133 145 22267 10.22034/cipj.2025.67263.1266 FA اسماعیل ایمانی زرنقی دانشجوی دکتری، گروه علوم اجتماعی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران محمد عباس زاده استاد، گروه علوم اجتماعی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران صفر حیاتی استاد، گروه علوم اجتماعی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2025 05 11 <strong>Objective:</strong> The present study aimed to examine the mediating role of cognitive skills in the relationship between social intelligence, cultural intelligence, and classroom engagement among second-cycle secondary school students in District 1 of Tabriz. <strong>Method:</strong> This quantitative study was conducted within the framework of cognitive sociology using a descriptive-survey and correlational design. The statistical population consisted of 9517 students, from whom a sample of 1163 students was selected using Cochran’s formula and multistage random cluster sampling. Data were collected using the standardized Tromsø Social Intelligence Scale, the Ang and Dyne Cultural Intelligence Scale, Najati’s Cognitive Skills Questionnaire, and Reeve’s Classroom Engagement Scale. Data were analyzed using the t-test, Pearson’s correlation coefficient, and structural equation modeling through AMOS 23. <strong>Results:</strong> The findings indicated that the mean scores of the main study variables were above the moderate level. Significant positive relationships were found between social intelligence, cultural intelligence, cognitive skills, and classroom engagement. Structural equation modeling showed that cognitive skills significantly mediated the effects of social intelligence and cultural intelligence on classroom engagement. Social intelligence had the strongest direct effect (β = 0.26) and indirect effect (β = 0.09) on classroom engagement, whereas the effect of cultural intelligence was primarily mediated through cognitive skills. The final model demonstrated an acceptable fit (RMSEA = 0.07; GFI = 0.91). <strong>Conclusions:</strong> The findings suggest that classroom engagement is associated not only with students’ social and cultural competencies but also with their underlying cognitive capacities. Therefore, incorporating opportunities to develop cognitive skills alongside social and cultural competencies into curriculum planning may contribute to enhancing students’ academic and social engagement. <strong>هدف</strong>: هدف پژوهش حاضر بررسی نقش واسطه‌ای مهارت‌های شناختی در تأثیر هوش اجتماعی و هوش فرهنگی بر مشارکت کلاسی دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه در ناحیه یک تبریز است. <strong>روش پژوهش</strong>: این پژوهش در چارچوب جامعه‌شناسی شناختی و با رویکرد کمی، به شیوه توصیفی-پیمایشی و از نوع همبستگی انجام شده است. جامعه آماری شامل ۹۵۱۷ دانش‌آموز بود که با استفاده از فرمول کوکران، نمونه‌ای به حجم ۱۱۶۳ نفر به‌روش خوشه‌ای چندمرحله‌ای تصادفی انتخاب شد. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه‌های استاندارد هوش اجتماعی ترومسو، هوش فرهنگی انگ و داین، مهارت‌های شناختی نجاتی و مشارکت کلاسی ریو بود که روایی آن‌ها با روش اعتبار تأییدی و پایایی آن‌ها با ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد (مهارت های شناختی 0/92، مشارکت کلاسی0/96، هوش اجتماعی 0/87، هوش فرهنگی 0/8). داده‌ها با استفاده از آزمون t، ضریب همبستگی پیرسون و مدل‌سازی معادلات ساختاری (Amos23) تحلیل شدند. <strong>یافته‌ها</strong>: یافته‌ها نشان داد میانگین متغیرهای اصلی پژوهش بالاتر از حد متوسط بوده و بین هوش اجتماعی، هوش فرهنگی و مهارت‌های شناختی با مشارکت کلاسی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. نتایج مدل معادلات ساختاری نشان داد که مهارت‌های شناختی نقش میانجی معناداری در تأثیرگذاری هوش اجتماعی و هوش فرهنگی بر مشارکت کلاسی ایفا می‌کنند. هوش اجتماعی بیشترین تأثیر مستقیم (0/26= β) و غیرمستقیم (0/09=β) را بر مشارکت کلاسی داشت، در حالی که هوش فرهنگی عمدتاً از طریق مهارت‌های شناختی تأثیرگذار بود. مدل نهایی از برازش مناسبی برخوردار بود (RMSEA = 0/07; GFI = 0/91). <strong>نتیجه‌گیری</strong>: نتایج نشان می‌دهد که مشارکت کلاسی نه‌تنها تحت‌تأثیر توانمندی‌های اجتماعی و فرهنگی، بلکه وابسته به ظرفیت‌های شناختی درونی دانش‌آموزان است. یافته‌ها بر اهمیت آموزش و تقویت مهارت‌های شناختی در برنامه‌های درسی به ‌منظور ارتقای مشارکت تحصیلی و اجتماعی تأکید دارد. https://lbcij.tabrizu.ac.ir/article_22267_83cfde217865da08c5bc7b26553ace80.pdf